Pigmenten

Elk hoofdstuk in De Pigmentroute heeft niet alleen een titel, maar ook de naam van een pigment gekregen. Hier kan je kennismaken met de pigmenten en hun rol in De Pigmentroute.

IMAG0076

 

 

a websitecartouche 16 pigment

 (Uit hoofdstuk 16: Soep van de duivel)

 

Dodekop is een rood, roodbruin of roodpaars pigment. Dodekop werd vroeger niet alleen gebruikt in verf, maar ook om afwerklagen in cementspecie donkerrood te kleuren.

Per en Cobi ontsnappen. Aan het eind van hoofdstuk 16 rijden ze Midstad binnen. Ze houden halt bij een groot huis met een opvallend gekleurde gevel. 

Een citaat:

‘Zeg, ben jij eigenlijk haar neef, of haar liefje?’ vraagt de kleinste.
Per schuift snel een stukje opzij.
‘Neef en nicht, dat vrijt licht’, zegt de man naast de kleine.
De anderen schieten in de lach.
‘Jij kunt het weten Fico!’ zegt de dikke. ‘Je hebt zo dicht bij je nicht gezeten, dat er zeven achterneefjes van gekomen zijn.’
(De Pigmentroute, pagina 177)

 

 

a websitecartouche 15 pigment

 (Uit hoofdstuk 15: De tweede zoon)

 

Besiengeel wordt bereid uit de schors van de zuurbes-struik. Het is een giftig en zeer laxerend pigment.

In de Pigmentroute worden Per en Cobi door een grenspatrouille gevangen gezet. ’s Nachts krijgt Cobi een nachtmerrie waarin Besiengeel een belangrijke rol speelt.

Een citaat: ‘Vergeet nooit hoe gevaarlijk een pigment kan zijn. Met wat hier in de galerij staat, kun je de hele stad vergiftigen.’ Hij pakt een flesje met geel extract tussen duim en vingers en laat het vlak voor mijn neus wiebelen. Hij haalt de dop eraf. ‘Ruik eraan!’
Nat van het zweet schiet ik overeind.
‘Besiengeel!’ roep ik.
(De Pigmentroute, pagina 169)


a websitecartouche 14 pigment
(Uit hoofdstuk 14: Analfabeten)

Beenzwart wordt gemaakt door verkoling van dierlijke beenderen. Dat gebeurt in een beenzwartbranderij. Beenzwart werd gebruikt als pigment, maar ook bij de raffinage van suiker en de bereiding van aardappelbrandewijn en moutwijn.

In de Pigmentroute worden Per en Cobi omsingeld door een grenspatrouille. De mannen dragen zwarte jassen. Cobi herkent de nuances smeekool- en beenzwart.

Een citaat: ‘Ik zie de leider twijfelend naar zijn eerste man kijken en ik grijp mijn kans. Midden in de desolate heuvels, tussen een stel analfabeten met paarden en revolvers, begin ik aan een beschrijving van ons atelier.’
(De Pigmentroute, pagina 155)

a websitecartouche 13 pigment

(Uit hoofdstuk 13: Een tatoeage)

Groene aarde, ook wel terre verte genoemd, wordt toegepast sinds de oudheid. Het pigment wordt gewonnen in Centraal-Europa, bij Verona in Italië, in Frankrijk en in Cyprus. De kleur is zacht matgroen, en daarom zeer geschikt is voor de schaduwen in een onderschildering. Omdat het de complementaire kleur is van roze, is het vooral geschikt voor een onderschildering van de schaduwen van de blanke huid. Vooral in de Middeleeuwen werd de kleur op die manier gebruikt bij het schilderen van portretten.

In de pigmentroute heeft Charles, Cats reisgezel, een schijn van groene aarde in de huid van zijn gezicht. Cobi maakt zich grote zorgen over zijn gezondheid.

a websitecartouche 12 pigment

(Uit hoofdstuk 12: Een mens met één oog)

Rode oker is een rood pigment dat behoort tot de aardkleuren. Het werd al in de prehistorie gebruikt voor schilderingen in grotten, bijvoorbeeld voor een afdruk van een hand. De kleur is afkomstig van ijzeroxide en doet dan ook denken aan de kleur van roest.

In de Pigmentroute maken we nader kennis met Cat, een meisje met opvallende, okerrode haren. 

a websitecartouche 11 pigment

(Uit hoofdstuk 11: Charles en Cat)

Hoofdstuk 11 is het enige hoofdstuk waar geen pigment bij hoort. Cobi volgt een spoor van druppels, roder dan het puurste pigment. En zo komen we terecht bij twee nieuwe hoofdpersonages: Charles en Cat.

a websitecartouche 10 pigment

(Uit hoofdstuk 10: Hete steen)

Spaans Groen of Groen verditer (groen koperacetaatpoeder) geeft een transparant groene verf. Het is een zeer giftig pigment. Spaans groen moet worden bewaard in een glazen bokaal, omdat het door een aluminium kuipje heen gaat vreten.

In de Pigmentroute duiken twee jonge broers op die gekleed gaan in eenzelfde Spaans groene jas.

a websitecartouche 9 pigment

(Uit hoofdstuk 9: Een zeemansgraf)

Schijtgeel wordt gemaakt van onrijpe bessen (Graines d’Avignon) die gemalen en gedroogd worden. Dat levert een transparante, gele verf op. Het pigment werkt flink laxerend.

In de Pigmentroute probeert een groep vluchtelingen water op te pompen uit een oude roestige pomp. Na een halfuur hardnekkig proberen levert dat een dunne straal schijtgeel gekleurd water op.

a websitecartouche 8 pigment(Uit hoofdstuk 8: Een tentenkamp)

Sapgroen is eigenlijk niet echt een pigment, omdat het niet in droge vorm bestaat. In Italië werd het vroeger ‘verde di vescica’ genoemd, omdat het in een varkensblaas werd verkocht. 

Klik hiernaast op het leesfragment, en je komt alles te weten over de vervelende gevolgen van een verkeerd gebruik van sapgroen in hoofdstuk acht…

a websitecartouche 7 pigment

(Uit hoofdstuk 7: Afzetten)

Wede is een plant uit de kruisbloemenfamilie. De plant komt oorspronkelijk uit de Aziatische steppe en werd voor de blauwgrijze kleurstof naar hier gebracht. In de Middeleeuwen was wede een zeer belangrijke verfplant. Na de middeleeuwen werd wede vervangen door het veel sterkere indigo, dat meegebracht werd uit India.

In De Pigmentroute heeft Cobi ondertussen een reisgezel gekregen. Zijn ogen hebben een bijzondere kleur: blauw van wede.

a websitecartouche 6 pigment(Uit hoofdstuk 6: Een reisgezel)

Rauwe Sienna is, net als de okers, een aardkleur. Ook deze kleurstof wordt al sinds de oudheid gebruikt. Rauwe Sienna is een bruinachtige kleur, afkomstig uit een kleisoort die in de omgeving van het Italiaanse Siena wordt gevonden.

In de pigmentroute maakt Cobi kennis met een bijzondere jongeman. Zijn stem klinkt als rauwe Sienna, vindt ze.

a websitecartouche 5 pigment

(Uit hoofdstuk 5: Ragfijn stof)

Brezilje of braziel is een donkerrood pigment. Van de 16de tot de 19de eeuw moesten jonge mannelijke gevangenen in het Rasphuis in Amsterdam met een raspzaag hout van de brazielboom tot poeder raspen. Dit poeder werd achteraf vermengd met water, en ingekookt tot een bruikbaar pigment.

In de pigmentroute ziet Cobi in een flashback hoe haar moeder snel een Breziljerode vlek probeert te verbergen.

a websitecartouche 4 pigment

(Uit hoofdstuk 4: De Zuidertoren)

Okers zijn aardkleuren. Deze kleurstoffen worden sinds de oudheid in de schilderkunst gebruikt. De kleisoorten die voor de bereiding ervan gebruikt worden, zijn afkomstig van verschillende plaatsen over de hele wereld en hebben daardoor ook verschillende tinten. Het woord oker stamt van het Griekse woord ‘ochros’, dat geelachtig betekent, maar er zijn ook rode en bruine okers. In olieverf is oker een snel drogende kleur. Daarom wordt ze vaak gebruikt als onderschildering. De gele kleur van een onderschildering met oker zal door het hele schilderij heen schemeren en het een bepaalde warmte geven.

In de pigmentroute komt Cobi steeds meer vluchtelingen tegen. Omdat ze in het cartografenatelier opgroeide tussen de pigmenten, stelt ze zich voor welke okers ze zou gebruiken om hun huidskleur weer te geven.

a websitecartouche 3 pigment

(Uit hoofdstuk 3: Verstekelingen)

Gamboge of guttegom is een warmgeel pigment dat reeds in de middeleeuwen werd gebruikt om sierletters en illustraties in te kleuren.
Het pigment is afkomstig uit het verre Oosten en werd oorspronkelijk gewonnen uit het gelige melksap van de guttegomboom. De mooie kleur wordt vandaag niet meer gemaakt met het natuurlijke pigment. Guttegom is immers niet voldoende lichtecht en bovendien uitermate giftig.

In de pigmentroute krijgt Cobi onderweg het onverwachte gezelschap van een vrouw met een gambogegele huid. Al snel blijkt dat één van hen in de verkeerde richting reist.

a websitecartouche 2 pigment

(uit hoofdstuk 2: De sprekende courant)

Rusgeel is een zeer giftig pigment, het bevat immers arsenicum. In Spanje werd het pigment in de middeleeuwen gebruikt als rattenvergif. In China werd rusgeel rond het huis gebruikt als middel om slangen en insekten buiten te houden. De chinese naam voor Rusgeel betekent letterlijk ‘vrouwelijk geel’.

In de pigmentroute roept Pia Baretto in een vlaag van woede: ‘Ik eet nog liever droog brood met een saus van bitterbruin. Of rusgeel! Dan is onze ellende meteen voorbij’

a websitecartouche 1 pigment

(Uit hoofdstuk 1: Het atelier van de schoenmaker)

Mauveïne (ook bekend als paars aniline of Perkins mauve) was de eerste synthetische organische kleurstof. De kleurstof werd in 1856 per ongeluk ontdekt door de 18 jaar oude William Henry Perkin, terwijl hij een anti-malariamiddel probeerde te ontwikkelen. Mauveïne bleek een goede kleurstof voor zijde en andere textielsoorten te zijn. Perkin nam een octrooi op de nieuwe kleurstof en opende een kleurstoffabriek in Londen om de massaproductie te beginnen.

Voor Cobi, het hoofdpersonage, aan haar reis begint, laat ze een bijzonder paar schoenen maken. Het leer voor die schoenen worden door Henri, de schoenmaker, gekleurd met mauveïne.

Veel van deze informatie vond ik op het alom bekende Wikipedia. Meer specifieke info haalde ik uit de LIJST MET AQUARELVERF KLEUREN VOLGENS W. GOEREE (1668)

Advertenties
1 reactie

Een gedachte over “Pigmenten

  1. Mooie kleuren.
    Ze maken het verhaal vast zeer kleurrijk.

    Zelf heb ik altijd moeite om de juiste benaming van een kleur te vinden. Er zijn ook zoveel nuances en tinten te bewonderen:
    https://robalberts.wordpress.com/2015/04/11/de-zomer-is-opkomst/

    Zonnige groet,

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

%d bloggers liken dit: